มาตรฐานการทำงาน

Checklist ความปลอดภัย & Verification First

รายการตรวจสอบที่ต้องผ่านทุกครั้งก่อนเชื่อหรือนำผลที่ได้จาก AI ไปใช้ — ยึดหลัก “ความถูกต้องและแม่นยำมาก่อนความรวดเร็ว” สถานะการติ๊กจะถูกบันทึกในเครื่องของคุณ

หลักคิดสำคัญ

AI ช่วยเร่งงานได้ แต่ ไม่รับผิดชอบแทนเรา — ทุกข้อสรุปที่จะนำไปใช้ในสำนวนหรือเสนอผู้บังคับบัญชา ต้องตรวจย้อนกลับไปยังหลักฐานต้นทางได้เสมอ ถ้าตรวจไม่ได้ ให้ถือเป็น “ข้อสงสัย” ไม่ใช่ “ข้อเท็จจริง”

สรุปการตรวจ Verification First

ติ๊กครบทุกข้อก่อนนำผลวิเคราะห์เสนอผู้บังคับบัญชา

0/30

ความปลอดภัยข้อมูล & PII

ปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลคดีก่อนนำไปใช้กับเครื่องมือ AI ทุกครั้ง เพื่อกันข้อมูลรั่วและการละเมิดสิทธิ.

0/6

ห้ามป้อนข้อมูลลับ/PII ลง AI สาธารณะชื่อจริง เลขบัตรประชาชน เลขบัญชี ทะเบียนรถ หมายเลขคดี และพยานหลักฐาน ห้ามวางใน ChatGPT, Perplexity, Gemini หรือบริการสาธารณะที่นำข้อมูลไปฝึกต่อ.
ปกปิด (mask) ข้อมูลก่อนใช้งานเสมอแทนข้อมูลจริงด้วย placeholder เช่น นาย ก., XXX-X-XXXXX-X, ตัวอย่าง 1กก-1234 แล้วค่อยส่งให้ AI วิเคราะห์โครงสร้าง.
เลือกเครื่องมือให้ตรงระดับชั้นความลับแยกให้ชัด: เครื่องมือที่ทำงานในเครื่อง/ออนพรีมิสที่ควบคุมได้ (เช่น Claude Code) ต่างจากบริการคลาวด์ (NotebookLM ประมวลผลไฟล์บนคลาวด์ Google ส่วน ChatGPT/Perplexity/Gemini เป็นบริการสาธารณะ) — งานอ่อนไหวห้ามอัปขึ้นคลาวด์ก่อนปกปิดข้อมูลและตรวจนโยบายการเก็บข้อมูลของผู้ให้บริการ.
ปิดการนำข้อมูลไปฝึกโมเดล (training/history)ตรวจการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวของบัญชี ปิด chat history/อนุญาตให้ใช้ข้อมูลฝึก ก่อนเริ่มงานทุกครั้ง.
ไม่อัปโหลดไฟล์ต้นฉบับที่มี PII ฝังอยู่ระวังเมตาดาทาในไฟล์ภาพ/PDF/เอกสาร ลบหรือปกปิดส่วนที่ระบุตัวบุคคลก่อนอัปโหลด.
ลบบทสนทนาและไฟล์ที่อัปโหลดเมื่อจบงานเคลียร์ session, ลบไฟล์แนบ และไม่เก็บผลลัพธ์ที่มีข้อมูลอ่อนไหวไว้บนบริการภายนอก.

Verification First — ตรวจความถูกต้อง

ยึดหลักความถูกต้องและแม่นยำมาก่อนความรวดเร็ว ทุกผลลัพธ์ของ AI ต้องผ่านการตรวจสอบก่อนนำไปใช้.

0/6

ตรวจย้อนแหล่งที่มาของทุกข้อมูลที่ AI ให้ไล่กลับไปยังเอกสาร/เว็บ/ฐานข้อมูลต้นทาง อย่าเชื่อคำตอบที่ไม่มีแหล่งอ้างอิงยืนยันได้.
ระวัง hallucination — AI สร้างข้อมูลปลอมได้ชื่อคน คำพิพากษา มาตรากฎหมาย และตัวเลข อาจถูกแต่งขึ้นอย่างดูน่าเชื่อ ต้องยืนยันกับแหล่งจริงทุกครั้ง.
แยกข้อเท็จจริงออกจากการตีความจัดข้อมูลเป็น ข้อเท็จจริง / บทวิเคราะห์ / ข้อสงสัย / สิ่งที่ต้องตรวจสอบเพิ่ม อย่าให้บทวิเคราะห์กลายเป็นข้อสรุปโดยอัตโนมัติ.
ขอแหล่งอ้างอิงและให้ AI ระบุความมั่นใจสั่งให้ AI อ้างอิงแหล่งที่ตรวจสอบได้ และให้ทำเครื่องหมายส่วนที่ไม่แน่ใจ เพื่อจะได้ตรวจซ้ำเฉพาะจุด.
สอบทานตัวเลขและการคำนวณด้วยมือยอดเงิน วันเวลา ระยะทาง และสถิติ ต้องคำนวณ/กระทบยอดเองอีกครั้ง อย่าไว้ใจเลขที่ AI สรุปให้.
ตรวจสอบไขว้จากแหล่งอิสระอย่างน้อยสองทางใช้เครื่องมือหรือแหล่งต่างกัน เช่น Perplexity เทียบกับเอกสารต้นฉบับ เพื่อยืนยันข้อมูลสำคัญ.

การใช้ AI อย่างรับผิดชอบ

ใช้ AI เป็นผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้ตัดสิน และโปร่งใสในการบันทึกบทบาทของ AI ในทุกงาน.

0/6

AI เป็นผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้ตัดสินการชี้ตัวผู้ต้องสงสัย การประเมินพยานหลักฐาน และดุลพินิจทางคดี เป็นหน้าที่ของพนักงานสอบสวน ไม่ใช่ AI.
ไม่ใช้ AI ชี้ตัว/ตัดสินคนแทนพนักงานสอบสวนผลลัพธ์ของ AI ใช้เป็นแนวทางตั้งสมมุติฐานได้ แต่ต้องมีพยานหลักฐานที่ตรวจสอบได้รองรับเสมอ.
บันทึกว่าใช้ AI ช่วยในส่วนใดบ้างระบุเครื่องมือ วันเวลา และขอบเขตงานที่ AI ช่วย เพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบย้อนหลังได้.
ระวังอคติของโมเดล (bias)AI อาจสะท้อนอคติจากข้อมูลฝึก อย่าให้ผลลัพธ์ชี้นำไปทางใดทางหนึ่งโดยไม่ตั้งคำถาม.
รับผิดชอบผลลัพธ์ในฐานะเจ้าของงานผู้ใช้คือผู้รับผิดชอบเนื้อหาที่ส่งออก ไม่โยนความผิดพลาดให้เครื่องมือ ต้องตรวจก่อนนำไปใช้.
ใช้ AI ในกรอบหน้าที่และอำนาจที่มีไม่ใช้ AI ทำงานนอกเหนืออำนาจหน้าที่ หรือเข้าถึงข้อมูลที่ไม่มีสิทธิตามระเบียบ.

ก่อนนำเสนอผู้บังคับบัญชา

ตรวจสอบความครบถ้วน ถูกต้อง และความน่าเชื่อถือของเอกสารก่อนเสนอขึ้นไปทุกครั้ง.

0/6

ทุกข้อความสำคัญมีแหล่งอ้างอิงรองรับข้อสรุปและตัวเลขหลักต้องชี้ได้ว่ามาจากเอกสาร/พยานหลักฐานใด ไม่มีข้อความลอย.
แยกชัดเจนระหว่างข้อเท็จจริงกับบทวิเคราะห์ในรายงานต้องระบุว่าส่วนใดคือข้อเท็จจริง ส่วนใดคือความเห็น/การตีความของผู้จัดทำ.
ตรวจตัวเลข วันเวลา และชื่อให้ตรงกันทั้งฉบับกระทบยอดข้อมูลในตาราง กราฟ และเนื้อความให้สอดคล้องกัน ไม่ขัดแย้งกันเอง.
ระบุข้อจำกัดและสิ่งที่ยังต้องตรวจสอบเพิ่มบอกตรง ๆ ว่าประเด็นใดยังเป็นข้อสงสัยหรือรอผลตรวจสอบ เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาตัดสินใจบนข้อมูลครบ.
ลบข้อมูลที่ AI แต่งขึ้นและคำที่เกินจริงอ่านทวนเพื่อกำจัด hallucination และถ้อยคำสรุปเกินหลักฐาน ก่อนเอกสารออกจากมือ.
ตรวจการสะกด รูปแบบ และความถูกต้องของภาษาราชการใช้ภาษาทางการ กระชับ ชัดเจน และจัดรูปแบบเอกสารให้พร้อมนำเสนอ.

ข้อกฎหมายและจริยธรรม

ปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎหมาย ระเบียบ และจริยธรรมในการเก็บและใช้ข้อมูลทุกขั้นตอน.

0/6

เคารพสิทธิความเป็นส่วนตัวของบุคคลเก็บและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลเท่าที่จำเป็นต่อรูปคดี ตามหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล.
ใช้หมายหรืออำนาจตามกฎหมายเมื่อจำเป็นการเข้าถึงข้อมูลบางประเภทต้องมีหมายหรืออำนาจรองรับ AI ไม่ทดแทนกระบวนการตามกฎหมาย.
ตรวจสอบลิขสิทธิ์และเงื่อนไขการใช้ข้อมูลเนื้อหาจากแหล่งภายนอกต้องใช้ภายใต้สิทธิที่ถูกต้อง ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์หรือเงื่อนไขบริการ.
รักษาห่วงโซ่พยานหลักฐาน (chain of custody)บันทึกที่มาและการเปลี่ยนมือของหลักฐาน ผลจาก AI ถือเป็นงานวิเคราะห์ ไม่ใช่ตัวพยานหลักฐานเอง.
หลีกเลี่ยงผลประโยชน์ทับซ้อนและการใช้นอกหน้าที่ไม่ใช้เครื่องมือหรือข้อมูลคดีเพื่อประโยชน์ส่วนตัวหรือกิจกรรมนอกหน้าที่ราชการ.
ปฏิบัติตามระเบียบหน่วยงานเรื่องการใช้ AIทำตามแนวปฏิบัติและนโยบายของหน่วยงาน (ตัวอย่าง) ว่าด้วยการใช้เครื่องมือ AI กับงานคดี.

สรุปหลัก 4 ข้อก่อนส่งงาน

1ตรวจแหล่งที่มาทุกข้อเท็จจริงต้องชี้กลับไปยังหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงได้
2แยกข้อเท็จจริงจากการตีความระบุชัดว่าอะไรคือข้อมูล อะไรคือบทวิเคราะห์ของ AI
3ระบุสิ่งที่ยังต้องตรวจเขียนรายการ “ต้องตรวจสอบเพิ่ม” ทุกครั้ง ไม่สรุปเกินข้อมูล
4คุ้มครองข้อมูลไม่นำข้อมูลลับ/PII เข้าเครื่องมือ AI สาธารณะ