วิเคราะห์เอกสาร · ระดับ กลาง
อ่านสัญญายาวเพื่อหาเงื่อนไขผิดปกติ
ใช้ AI ช่วยย่อยสัญญาหลายสิบหน้า ดึงข้อกำหนดสำคัญและจุดน่าสงสัย แล้วผู้สืบสวนตรวจกับตัวเอกสารทุกข้อ
สถานการณ์จำลอง
ในคดีจำลองที่ 02/2569 ทีมสอบสวน (สมมุติ) ได้รับสัญญาซื้อขายระหว่าง “บริษัท ตัวอย่างการค้า จำกัด” กับ “หจก. สมมุติพาณิชย์” ความยาวหลายสิบหน้า ผู้สืบสวนสงสัยว่ามีเงื่อนไขที่เอื้อให้ฝ่ายหนึ่งโยกย้ายทรัพย์สินผิดปกติ แต่เวลาอ่านมีจำกัด จึงต้องการให้ AI ช่วยทำดัชนีข้อสัญญาและชี้จุดที่ควรอ่านละเอียด อย่างไรก็ตามตัวสัญญาเป็นหลักฐานสำคัญ การสรุปผิดอาจทำให้รูปคดีเสียหาย
ลำดับการใช้ AI ช่วยงาน
- 1
1. รวบรวม — เตรียมไฟล์และขอบเขต
ระบุให้ชัดว่าต้องการดูเงื่อนไขด้านการชำระเงิน การโอนทรัพย์สิน และบทลงโทษ เพื่อให้ AI โฟกัสถูกจุด
- 2
2. เรียบเรียง — สรุปข้อสัญญาเป็นตาราง
ให้ AI สร้างดัชนีข้อสัญญาพร้อมเลขข้อและหน้า เพื่อให้ผู้สืบสวนเปิดกลับไปอ่านต้นฉบับได้ทันที
Promptนี่คือข้อความสัญญาซื้อขายระหว่างคู่สัญญาสมมุติสองราย [วางข้อความสัญญา] ช่วยทำตารางสรุปที่มีคอลัมน์ เลขข้อ / หัวข้อ / สาระสำคัญโดยย่อ / หน้าที่อ้างอิง สรุปตามตัวอักษรในเอกสารเท่านั้น ห้ามตีความเกินข้อความ และถ้าข้อใดกำกวมให้ทำเครื่องหมายว่ากำกวม
- 3
3. วิเคราะห์ — ชี้เงื่อนไขที่ควรเพ่งเล็ง
ให้ AI ระบุข้อที่อาจเอื้อการโยกย้ายทรัพย์สินหรือจำกัดความรับผิด พร้อมเหตุผล โดยเสนอเป็นข้อสังเกตไม่ใช่ข้อสรุป
Promptจากตารางสรุปสัญญาด้านบน ช่วยชี้ว่าข้อใดที่ควรอ่านละเอียดเป็นพิเศษเพราะอาจเอื้อให้ฝ่ายหนึ่งได้เปรียบผิดปกติ สำหรับแต่ละข้อ ให้แยกเป็น ข้อเท็จจริงจากตัวสัญญา / เหตุผลที่น่าสงสัย / สิ่งที่ต้องตรวจสอบเพิ่ม ห้ามสรุปว่ามีการกระทำผิด ให้เสนอเป็นประเด็นที่ต้องพิสูจน์ด้วยพยานหลักฐานอื่น
- 4
4. นำเสนอ — ร่างบันทึกข้อสังเกต
ให้ AI ช่วยร่างบันทึกข้อสังเกตที่อ้างอิงเลขข้อและหน้า เพื่อให้ผู้บังคับบัญชาเปิดตรวจต้นฉบับได้
- 5
5. ตรวจสอบ — เทียบทุกข้อกับต้นฉบับ
ผู้สืบสวนเปิดสัญญาฉบับจริงเทียบทุกเลขข้อและหน้า เพราะ AI อาจอ้างเลขข้อผิดหรือสรุปคลาดเคลื่อน
การแยกข้อมูล (Verification First)
ตัวอย่างการแยกข้อมูล (Verification First)
ข้อมูลจำลองเพื่อการสอน — ไม่ใช่คดีจริงข้อเท็จจริง
ตรวจสอบได้ / มีหลักฐาน
- สัญญามีข้อกำหนดเรื่องการโอนทรัพย์สินระหว่างคู่สัญญาตามที่ปรากฏในเอกสาร
- มีข้อจำกัดความรับผิดของฝ่ายผู้ขายในข้อที่ระบุไว้ชัดเจน
บทวิเคราะห์
การตีความจากข้อเท็จจริง
- เงื่อนไขการชำระเงินและการโอนทรัพย์สินรวมกันอาจเปิดช่องให้โยกย้ายทรัพย์ได้ แต่เป็นการตีความที่ต้องพิสูจน์
ข้อสงสัย
ยังคลุมเครือ / อาจผิดได้
- ข้อความบางข้อกำกวม อาจตีความได้หลายทาง
- ยังไม่ทราบว่ามีเอกสารแนบหรือบันทึกข้อตกลงเพิ่มเติมที่เปลี่ยนความหมายหรือไม่
ต้องตรวจสอบเพิ่ม
งานที่ต้องทำต่อก่อนสรุป
- ตรวจหาเอกสารแนบและบันทึกเพิ่มเติมทั้งหมดของสัญญา
- เทียบเงื่อนไขกับการเคลื่อนไหวทรัพย์สินจริงที่ตรวจสอบได้
บทเรียนที่ได้
- AI ช่วยทำดัชนีเอกสารยาวได้เร็ว แต่ต้องอ้างเลขข้อและหน้าให้ตรวจกลับได้
- สั่งให้สรุปตามตัวอักษร ลดการตีความเกินข้อความ
- ข้อสรุปทางกฎหมายต้องให้ผู้รับผิดชอบตรวจ ไม่ใช้คำตอบ AI แทน
- ตัวเอกสารคือหลักฐาน ทุกข้อสังเกตต้องเทียบต้นฉบับก่อนใช้
ย้ำเสมอ